Auteur : Kjell Wagner, voorzitter
Geplaatst : 13 februari 2016


Alom wordt J.S. Bach beschouwd als de grootste componist aller tijden. Dat is nogal een uitspraak maar tegenargumenten zou ik zo gauw ook niet weten. Het enige wat ik er tegenin zou kunnen brengen was dat daar vroeger nog geen lijsten van bestonden. De mensen werden volledig beslag genomen door de dagelijks sores van het leven.

Toch zou ik wel eens willen weten wie de mensen uit die tijd als de grootste componist zouden hebben uitgeroepen. Daar zitten vast componisten bij die ons nu helemaal niets zeggen; muzikaal niet (Salieri) of als persoon (Leopold Kozeluh 1747 – 1818). Salieri had het geluk dat hij in de film Amadeus weer tot leven werd gewekt. Ten onrechte werd hij hoogst onaardig ten tonele gevoerd. In werkelijkheid konden Mozart en Salieri heel goed met elkaar door één deur. Kozeluh mag zich verheugen in mijn aandacht in dit stukje maar dat zal hem niet aan de vergetelheid ontrukken.

Het is trouwens helemaal niet fijn om de grootste te zijn. Er ontstaat een soort afstand tussen de componist en zijn publiek. "Bach, dat is niets voor mij, ik ben niet zo’n muziekkenner", hoor ik vaak als reactie als ik met mensen over klassieke muziek praat. En dan moet u zich realiseren dat Bach als geen ander ook muziek componeerde voor dagelijks gebruik. Heel veel voor de eredienst, die in zijn tijd door iedereen wekelijks bezocht werd, voor bruiloften, partijen, jubilea en begrafenissen, kortom voor elke gelegenheid die om muziek vroeg. Beroemd is zijn Kaffeekantate waarin het bakkie troost een centrale rol inneemt. Zou Bach zoiets schrijven als hij alleen voor de fijnbesnaarde luisteraars, de kenners componeerde? Ik betwijfel het. Bach schreef muziek voor mensen die nog volop geloofden in een leven na dit leven maar niet vergaten dat het hier op aarde ook nog wel de moeite waard was. Kom daar nu nog eens om! Tegenwoordig wordt de muziek van Bach door velen ervaren als een soort mystieke troost voor het toch moeilijk te verteren idee dat het na dit leven gewoon afgelopen is.

Bach staat in hoog aanzien bij mensen met een aardse levensvisie. Maar, hele volksstammen durven het niet aan, om redenen voornoemd. Daar ligt een mooie taak voor Het Residentiekoor, meende het bestuur toen onze medewerking aan een mini-uitvoering van de Matthäus van Bach in Leiden met een jaar werd uitgesteld. Wij geven een muzikale rondleiding in dit monumentale werk. Koor, solisten, orgel en begeleidingsensemble voeren de hoogtepunten uit. Het lijdensverhaal wordt door een verteller beschreven en een visuele omlijsting zal het geheel beeldend aanvullen. Een mooie kans voor allen die graag eens kennis willen maken met dit beroemde werk. Een uitdaging voor hen die wat huiverig zijn voor de muziek van Bach, die door zijn bewonderaars bijna heilig verklaard is. Een initiatief dat helemaal past bij Het Residentiekoor, altijd verrassend, nooit goedkoop.