Vredesconcert 30-11-2014
Schipbreuk in Den Haag
Jenkins en Van Gulick 2006
Händel en Rheinberger 2003
Pärt 2002

Vredesconcert 30-11-2014

Onderstaande column van Sjaak Bral is geen recensie, maar een voorbeschouwing.


Schipbreuk in Den Haag

Op zaterdag 4 februari 2012 vierde het Haagse Residentiekoor zijn 75-jarige bestaan.
Op zich zou dat geen reden hoeven te zijn voor een vermelding in het blad van Toonkunst Plus Gouda, ware het niet dat een voor ons zéér bekend stuk op het programma stond: "De Schipbreuk" van Johan Wagenaar!
Een tiental leden van ons koor besloot dan ook, kou en gladheid te trotseren en die avond af te reizen naar de Dr. Anton Philips Zaal in Den Haag.

Het bijzondere van dit jubileumprogramma van het Residentiekoor was, dat het uitsluitend bestond uit werken van Nederlandse componisten. Behalve Wagenaar waren dat ook Hendrik Andriessen en Herman Strategier. In dit zorgvuldig samengestelde programma zijn duidelijke raakvlakken aan te wijzen tussen deze componisten en mede daardoor is er op een of andere manier ook een relatie met het koor.
De link Andriessen – Wagenaar bestaat onder andere uit het feit dat beiden organist te Utrecht waren en ook beiden directeur van het Conservatorium te Den Haag zijn geweest.

Het eerste stuk van het programma, het "Veni Creator" van Hendrik Andriessen, werd gecomponeerd in opdracht van het Residentiekoor, ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum in 1961. Het koor stond toen onder leiding van Kees Stolwijk (sr), een van de leerlingen van Hendrik Andriessen. Een andere leerling van Andriessen was Herman Strategier, wiens kostelijke toonzetting van een aantal van de Gorgelrijmen van Cees Buddingh' ("Zoo Buddingh', zoo") het tweede programmaonderdeel vormde.
Als laatste voor de pauze hoorden we een fraaie uitvoering van de Due Madrigali, wederom van Hendrik Andriessen.

Na de pauze keken de Gouwenaren met extra belangstelling uit naar de uitvoering van De Schipbreuk, temeer omdat het hier een wereldpremière betrof. Een wereldpremière? Jawel, want het stuk werd uitgevoerd in een gloednieuwe versie met begeleiding van klein orkest. Deze bewerking is, met toestemming van de erven Wagenaar, gemaakt door de jonge, van oorsprong Colombiaanse componiste Monica Fadul Quintero. Die toestemming zou tot laat in de 20e eeuw overigens óók nodig geweest zijn als de bekende versie met pianobegeleiding uitgevoerd zou worden, immers: Johan Wagenaar had bedongen dat die begeleiding alleen gespeeld zou mogen worden door zijn dochters Nelly († 1985) of Johanna († 1990), zolang zij (beiden uitnemende pianistes) daartoe in staat waren. Vooral Johanna heeft tot op hoge leeftijd de lastige pianopartij uitgevoerd en zich daarmee ook nog enig inkomen verschaft (wat ook de bedoeling van vader Johan was). De orkestversie, adequaat uitgevoerd door Continuo Rotterdam, bood verrassend nieuwe dimensies aan het humoristische karakter van De Schipbreuk; deze versie kan mijns inziens zeker als een aanwinst worden beschouwd! Het was alleen wat jammer dat de balans tussen koor en orkest af en toe in het nadeel van het koor uitviel; vooral in het Veni Creator was dat ook al opgevallen. Ik denk dat de akoestiek van de zaal daar zeker debet aan was.

De drie zangsolisten deelden van harte in de humor. Wij herinneren ons van onze eigen uitvoering in 2008 natuurlijk nog Marc Drost, die ook nu weer de baspartij zong. Sopraan Hieke Meppelink en tenor Armand Hekkers droegen eveneens hun hilarische steentje bij aan de - toch bepaald niet eenvoudige - solopartijen! Dirigent Martin van der Brugge durfde soms gewaagde tempi te kiezen (een behoorlijk snelle slotfuga bijvoorbeeld!), maar hij had er dan ook voor gezorgd dat het koor wel naar hem moest kijken, omdat de hele Schipbreuk door het koor uit het hoofd werd gezongen!

Aan het concert werd een extra dimensie gegeven door het vertonen van toepasselijke beelden als "boventiteling" bij zowel de dierengedichten van Buddingh'/Strategier als De Schipbreuk. Ik vond dit op zich aardig bedacht, maar soms leidde het de aandacht af, ook omdat niet alle beelden even duidelijk waren.



Alles bij elkaar een muzikale avond waar met veel plezier op teruggekeken kan worden. Als persoonlijke noot wil ik hieraan nog toevoegen dat dit hele concert op mij overkwam als een eerbetoon aan oud-dirigent (1953-1969) van het Residentiekoor Kees Stolwijk: hij voerde De Schipbreuk menigmaal uit, was leerling van Hendrik Andriessen, vriend en collega van Herman Strategier en.... mijn leraar en mentor tijdens mijn studie aan het Rotterdams Conservatorium!


Erica de Wijs

Bron: http://www.toonkunstplusgouda.nl/concertbezoek.html


Jenkins en Van Gulick 2006


Händel en Rheinberger 2003


Pärt 2002